ધોકો 2026: આ વર્ષે ધોકો છે? ધોકો એટલે શું?

ધોકો એટલે શું?

દિવાળી અને બેસતા વર્ષની વચ્ચે જે ખાલી દિવસ આવે, જેમાં કોઈ તહેવાર ન હોય, તેને ગુજરાતમાં ધોકો કહે છે. ઘણા લોકો તેને પડતર દિવસ પણ કહે છે.

ધોકો દર વર્ષે આવતો નથી. જે વર્ષે દિવાળી પછીના દિવસે સૂર્યોદય વખતે પણ અમાસ ચાલતી હોય, તે વર્ષે જ ધોકો આવે. બાકીનાં વર્ષોમાં દિવાળીના બીજા જ દિવસે નવું વર્ષ બેસે છે.

ધોકો કેમ આવે છે?

દિવાળી અને નવું વર્ષ બે જુદા નિયમથી નક્કી થાય છે:

• દિવાળી એ દિવસે ઉજવાય છે જ્યારે સૂર્યાસ્ત પછીના પ્રદોષ કાળમાં આસો વદ અમાસ હોય, કારણ કે લક્ષ્મી પૂજન અમાસની સાંજે થાય છે.
• બેસતું વર્ષ એ દિવસે હોય છે જ્યારે સૂર્યોદય વખતે કારતક સુદ એકમ (પડવો) હોય, કારણ કે હિન્દુ દિવસની તિથિ સૂર્યોદય વખતની તિથિ ગણાય છે.

જો અમાસ દિવાળીના દિવસે શરૂ થઈ બીજા દિવસના સૂર્યોદય પછી સુધી ચાલે, તો બીજા દિવસની સવારે પણ અમાસ હોય. એ દિવસની સાંજે અમાસ રહેતી નથી, એટલે તે દિવાળી નથી; અને સવારે પડવો નથી, એટલે તે નવું વર્ષ પણ નથી. એ દિવસ ધોકો.

2026માં અમાસ 8 નવેમ્બરે સવારે 11:28એ શરૂ થાય છે અને 9 નવેમ્બરે બપોરે 12:32એ પૂરી થાય છે. 9 નવેમ્બરે અમદાવાદમાં સૂર્યોદય 6:49એ છે, ત્યારે અમાસ ચાલુ છે. પડવો 9 નવેમ્બરે બપોરે 12:32એ શરૂ થાય છે, એટલે 10 નવેમ્બરના સૂર્યોદયે પડવો હોય છે અને નવું વર્ષ 10 નવેમ્બરે બેસે છે.

બીજું શહેર: અમદાવાદ · સુરત · વડોદરા · ભાવનગર · જામનગર · ગાંધીનગર · જૂનાગઢ · આણંદ · ભુજ · નવસારી · મહેસાણા · મુંબઈ · પુણે · દિલ્હી · લંડન · લેસ્ટર · ન્યૂયોર્ક · એડિસન · જર્સી સિટી · ટોરોન્ટો · દુબઈ · સિડની · મેલબર્ન · ઑકલેન્ડ

ધોકાના દિવસે શું કરવું?

ધોકાના દિવસે કોઈ ખાસ પૂજા કે વિધિ નથી. ઘણા પરિવારો આ દિવસે નવું કામ શરૂ કરતા નથી, અને નવા વર્ષનાં દર્શન અને મુલાકાતો બેસતા વર્ષે જ કરે છે. ઘણી દુકાનો દિવાળીથી લાભ પાંચમ સુધી બંધ રહે છે, એટલે ઘણા લોકો માટે આ આરામનો કે ફરવાનો દિવસ બને છે.

દરેક પરિવારનો રિવાજ જુદો હોય છે. તમારા ઘરની પરંપરા પાળો, અને જરૂર લાગે તો ગોરમહારાજને પૂછો. જો આ દિવસે કોઈ જરૂરી કામ કરવું જ પડે, તો 9 નવેમ્બરના ચોઘડિયા જોઈ શુભ, લાભ કે અમૃત ચોઘડિયું લઈ શકાય.

કયા વર્ષે ધોકો હતો અને ક્યારે આવશે?

અમદાવાદના સૂર્યોદય પ્રમાણે અમારા ગણિતથી. 2022થી 2026 સુધી સતત પાંચ વર્ષ ધોકો આવ્યો છે.

જે વર્ષમાં અમાસ પ્રદોષ કે સૂર્યોદયના સમયની બહુ નજીક પૂરી થાય, ત્યાં "નજીકનો નિર્ણય" લખ્યું છે: એવા વર્ષમાં જુદાં પંચાંગ જુદી તારીખ આપી શકે. આગળનાં વર્ષોની તારીખો તે વર્ષ નજીક આવે ત્યારે ફરી ચકાસીશું.

વિદેશમાં ધોકો

તિથિ આખી દુનિયામાં એક જ ક્ષણે બદલાય છે, પણ સૂર્યોદય દરેક શહેરમાં જુદા સમયે થાય છે. 2026માં અમાસ ભારતના સમયે બપોરે 12:32એ પૂરી થાય છે, જે લંડનમાં 9 નવેમ્બરે સવારે 7:02 છે. લંડનમાં તે દિવસે સૂર્યોદય 7:08એ છે, એટલે ત્યાંના સૂર્યોદય પ્રમાણે 9 નવેમ્બરે જ પડવો હોય છે અને ધોકો આવતો નથી. અમેરિકામાં પણ એવું જ છે.

મોટા ભાગના પરિવારો અને મંદિરો વિદેશમાં પણ ભારતની તારીખ પાળે છે: ધોકો 9 નવેમ્બર અને નવું વર્ષ 10 નવેમ્બર. તમારું મંદિર જે તારીખ જાહેર કરે તે પાળો. તમારા શહેરનો સમય જોવા ઉપરની યાદીમાંથી શહેર પસંદ કરો.

અમે સમય કેવી રીતે ગણીએ છીએ

સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્ત સૂર્યની ઉપરની કિનારી પરથી, વાતાવરણના વક્રીભવન સાથે ગણાય છે. અમાસ અને પડવાનો સમય સૂર્ય અને ચંદ્રના અંતર પરથી નીકળે છે. બધા સમય નજીકની મિનિટ સુધી ગોળ કરેલા છે, એટલે છાપેલા પંચાંગ સાથે 1-3 મિનિટનો ફરક પડી શકે. તિથિ વિશે વધુ વાંચો અને દિવાળી 2026નાં મુહૂર્ત જુઓ.